#psikoloji

matthew etkisi

mediocregenius
en kısa özeti kendi kendini gerçekleştiren kehanet olarak geçen olay.
örnek olarak, kaynak sahibi ailelere doğan çocukların, bu kaynaklardan mahrum olarak büyüyen çocuklara göre başarılı olma olasılığının uçurum boyutunda olması örnek verilebilir.

spor'da, geleceğin yıldızları belirlenirken istemsizce gerçekleşir aynı zamanda.

malcolm gladwell'in outliers kitabı matthew effect ve daha nice benzer ve göz ardı edilmiş konuyu çok güzel örnekler ve araştırmalarla açıklar. bu açıdan tavsiye edebilirim.

kitapta aynı zamanda iq ve başarı/başarısızlık, lewis terman'ın termitler olarakta bilinen 75 yıldan uzun sürdürdüğü üstün zekalı çocuklar hakkında deneyine ve matthew etkisinin uzun sürede ki etkilerini geniş spektrum ve zamanda göstermesi açısından güzeldir.

barnum etkisi

mediocregenius
bireylerin, özellikle kendileri için hazırlanmış gibi görünen ama aslında büyük çoğunluktaki insanlara uyacak kadar genel ve belirsiz kişilik betimlemelerini kendi özellikleri olarak algılama eğilimlerini anlatan bir gözlemdir. barnum etkisinin apaçık görüldüğü yerlere, astroloji, fal, rüya tabiri, bazı kişilik testleri örnek verilebilir.